шартлы


шартлы
с. 1. Алдан сөйләшү, килешү буенча аерым кешеләргә генә билгеле булган, алар гына аңларлык ш. сигнал. Җыйнаклык өчен аерым төшенчәләрне хәрефләр, цифрлар, билгеләр ярдәмендә аңлата торган ш. билгеләр 2. Билгеле бер шартларга бәйле, шул шартлар үтәлгәндә генә көчендә кала торган ш. килешү. Вакытлыча, билгеле бер вакытка кадәр, аерым шартлар белән генә шартлы рәвештә генә алырга булдылар 3. Дөреслеге яки төгәллеге башка күренешләргә бәйләнешле булган, якынча шартлы рәвештә генә дәверләргә бүлү. ШАРТЛЫ РЕФЛЕКС – Организмның яшәве дәвамында барлыкка килгән рефлекс

Татар теленең аңлатмалы сүзлеге. 2013.

Смотреть что такое "шартлы" в других словарях:

  • семиология — Шартлы яки шартсыз хәбәр информация чыганагы иясе булган, нин. б. бер мәгънә белдергән билгеләр, тамгалар, сигналлар, эзләр тур. фән …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • семиотика — Шартлы яки шартсыз хәбәр информация чыганагы иясе булган, нин. б. бер мәгънә белдергән билгеләр, тамгалар, сигналлар, эзләр тур. фән …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • сигнал — 1. Төрлечә хәбәр тапшыру белдерү өчен кулл. тор. шартлы элемтә чарасы. Шул чарадан файдаланып бирелә торган шартлы хәбәр. Шартлы команда 2. күч. Берәр җитешсезлек тур. кисәтүле хәбәр 3. Берәр нәрсәнең булуын яшәвен, хәрәкәтен белдергән күрсәткән… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • нота — I. 1. Музыкаль авазны күрсәтү өчен шартлы график билге 2. Музыка һәм җырда – аваз үзе 3. Шартлы график билгеләр белән язылган музыкаль әсәр тексты; шундый тексттан торган дәфтәр, китап һ. б. 4. күч. Нин. б. тойгыны, хисне белдерә яисә мөнәсәбәт… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • пароль — Хәрби хезмәттә яки конспиратив оешмада үз кешеләрне тану өчен шартлы рәв. алдан билгеләнгән яшерен сүз. күч. Характерлы тышкы билге, шартлы билге балыкчылар пароле – кармак сабы …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • тамга — 1. Сызып, кисеп, чигеп, киртләп яки көйдереп төшерелгән сызыклардан торган шартлы билге 2. Имза ролендә йөри торган һәм берәр кеше, ыру, кабиләнеке дип танылган шартлы билге. Имза. Мал туарның яшен, кемнеке икәнен һ. б. белгертеп, терлекнең… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • формула — 1. Билгеле бер шартларда барлык аерым очракларга ярый торган гомуми положениеның, закон, мөнәсәбәтләр һ. б. ларның анык фразасы, билгеләмәсе. Нәр. б. кыска һәм анык фразасы, билгеләмәсе политик формула 2. мат. Зурлыклар, мөнәсәбәтләр, элементлар… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • чик — и. 1. Нәр. б. күрсәтү өчен шартлы рәвештә билгеләнгән сызык, ызан. Ике янәшә административ бүленешне аерып тора торган табигый яки шартлы сызык. Бер берсе белән янәшә булган ике дәүләтнең җирен яки суын аерып тора торган сызык 2. Берәр нәрсәнең… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • шифр — 1. Яшерен язу өчен шартлы билгеләр системасы. Мәгънәсе сөйләшүчеләр өчен генә аңлаешлы булган яшерен хәбәр, серле сөйләшү 2. Китапханәләрдә китап яки кулъязманың кайда, нинди урында саклануын белдерә торган хәрефле яки цифрлы шартлы билгеләр …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • адрес — 1. Почта аша җибәрелә торган конверт, посылка, бандероль һ. б. ш. ның тышында кая һәм кемгә тапшырылырга тиешлеген күрсәткән язу. Хатлар һ. б. җибәрү урынын белдергән шартлы билге электрон адрес. Берәр кешенең яшәү урыны яки оешма урнашкан урын 2 …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге